Verander je voeding. Verander je hormonen. Verander je leven. Wil jij weten hoe?
Lees meer
Gratis: Mijn 7 favoriete recepten!

Page content

Wat te doen met fyto-oestrogenen bij (borst)kanker?

Wat te doen met fyto-oestrogenen bij (borst)kanker?

De laatste tijd ontvang ik veel mails en vragen van vrouwen waaruit blijkt dat er verwarring is over fyto-oestrogenen. Vrouwen met hormoongerelateerde (borst)kanker krijgen van hun behandelaars te horen dat ze geen fyto-oestrogenen mogen gebruiken, maar onduidelijk is wat ze hiermee nou precies bedoelen. Mag je dan geen lijnzaad, geen soja of zelfs geen broccoli meer?

Wat zijn nou die fyto-oestrogenen en waar moet je vooral op letten bij kanker? Ik heb hormoondeskundige en vrouwenarts Dr Barbara Havenith van de Vrouwenpoli Boxmeer eens om een heldere uitleg gevraagd.

Let op: fyto-oestrogenen zijn geen xeno-oestrogenen

Om de eerste verwarring gelijk maar te voorkomen: we gaan het hier hebben over fyto-oestrogenen. Dit is iets anders dan xeno-oestrogenen,  waarover ik onlangs een artikel heb geschreven: Xeno-oestrogenen; een tsunami van hormoonverstorende stoffen. Xeno-oestrogenen zijn stoffen die ontstaan door allerlei bewerkingen van aardolie. Deze stoffen worden vervolgens gebruikt in veel producten, zoals plastics; ze komen voor in onze voeding via o.a. bestrijdingsmiddelen; in kleding, niet-natuurlijke cosmetica, parfums, schoonmaakmiddelen, vlees en kweekvis (o.a. via antibiotica); in E-nummers en in sommige gevallen zelfs in ons drinkwater. Een teveel aan xeno-oestrogenen verstoort je hormoonhuishouding op een ongezonde manier en dat kan uiteindelijk leiden tot kanker.  Iedereen is het er wel over eens dat je deze chemische xeno-oestrogenen het beste zoveel mogelijk kunt vermijden.

Wat zijn dan fyto-oestrogenen?

De naam fyto-oestrogenen is eigenlijk niet correct, want deze oestrogenen zijn dan wel plantaardig (fyto betekent plant) maar het zijn in feite geen hormonen en dus ook geen oestrogenen. Maar ze bootsen wel (net als de xeno-oestrogenen) de werking van oestrogenen in ons lichaam na, vandaar de naam fyto-oestrogenen. Zowel oestrogenen als fyto-oestrogenen passen op de bijbehorende receptoren van je lichaamscellen waardoor deze hun werk gaan doen.

Wat fyto-oestrogenen in planten zo interessant maakt, is dat ze adaptogeen zijn. Dit betekent dat ze in principe altijd regulerend werken. Als je oestrogeenniveaus te laag zijn hebben ze een oestrogeeneffect; dat is dan prima. Zijn je eigen oestrogeenniveaus te hoog dan blokkeren ze juist de oestrogeenreceptoren, waardoor je lichaamseigen oestrogenen geen toegang meer hebben. Ook dat is prima want de werking van fyto-oestrogenen is milder dan die van je eigen oestrogenen. Fyto-oestrogenen zorgen dus voor een balans in je hormoonhuishouding. In eerste instantie goed nieuws dus.

Er zijn verschillende soorten fyto-oestrogenen

Er zijn verschillende soorten fyto-oestrogenen. Ik noem hieronder de belangrijkste drie:

  • Isoflavonen komen in kleine hoeveelheden voor in peulvruchten zoals linzen, kikkererwten, bonen, maar ook in o.a. uien, appelen, druiven, citrusvruchten, rode wijn en olijfolie. Soja en rode klaver bevatten echter duidelijk hogere concentraties. Isoflavonen in grote hoeveelheden kunnen opvliegers en nachtelijk zweten verhelpen. Veel middelen (pillen) tegen overgangsklachten bevatten dan ook hoge concentraties van soja en/of rode klaver. Isoflavonen beschermen ook de botdichtheid dus ze zijn goed tegen botontkalking.
  • Lignanen zitten in pitten en zaden, veenbessen, groene thee, saliethee en de meeste groenten. Lijnzaad is de absolute topper en bevat 100 keer meer lignanen dan andere voedingsmiddelen. Lijnzaadolie bevat overigens nauwelijks meer lignanen.
  • Coumestanen zitten met name in kiemen zoals alfalfa en tuinkers.

Welke fyto-oestrogenen bedoelen oncologen nou precies?

Het is bekend dat veel oncologen hun kankerpatiënten waarschuwen voor het gebruik van fyto-oestrogenen. Uiteraard adviseren Barbara en ik je om je behandelaar om duidelijkheid te vragen over wat hij/zij nou precies bedoelt hiermee.

Vaak scheren ze hierbij alle fyto-oestrogenen over één kam, maar waarschijnlijk bedoelen ze kunstmatige  fyto-oestrogenen  uit soja en rode klaver. Dit zijn sterk geconcentreerde middelen met 40 tot 80 mg fyto-oestrogenen per pilletje. Deze middelen zijn vrij verkrijgbaar tegen overgangsklachten. Of soja-fyto-oestrogeen (SFO) kwaad kan bij borstkanker is onderwerp geweest van onderzoek. Er zijn studies die aangeven dat borstkankercellen groeien onder invloed van SFO, maar er zijn andere studies die het tegendeel aantonen. Het is dus onduidelijk.

Menopauze /overgang

Er is gewoon geen eenduidig antwoord

Eigenlijk is het gewoon niet duidelijk. Bij Aziatische vrouwen is inmiddels een positief effect aangetoond van isoflavonen-rijke voeding op de kans op borstkanker, maar voor Westerse vrouwen is dit nog steeds niet duidelijk. Aziatische vrouwen hebben meestal een ander microbioom (het totaal van bacteriën en virussen in met name de darmflora) dan Westerse vrouwen. Dit leidt tot een verschil in de mate waarin ze isoflavonen kunnen opnemen uit de voeding.

Er zijn onderzoeken met proefdieren gedaan waarbij hoge doseringen soja-isoflavonen de groei van tumoren in de borst van proefdieren bevorderden. *

Wat is dus wijsheid als het gaat soja?

Zolang er onduidelijkheid is, adviseert Dr. Barbara Havenith om in ieder geval niet zelf de bovengenoemde geconcentreerde middelen (SFO) te gebruiken als er borstkanker bij je is geconstateerd. Ze adviseert ook om alle in een fabriek geknutselde producten gemaakt uit soja, zoals sojamelk, sojayoghurt, sojaroom en sojavleesvervangers, te vermijden. Gefermenteerde sojaproducten zoals tamari, tempeh, nato, miso en sojasaus zijn wel prima. Liefst biologisch.

Wat is wijsheid als het gaat om lijnzaad?

Lignanen uit lijnzaad worden ook gezien als fyto-oestrogenen. Deze hebben echter geheel andere en positieve eigenschappen. Lignanen verhogen de aanmaak van het lichaamseiwit SHBG (Geslachtshormoon Bindend Globuline). Wanneer er voldoende lignanen uit de darm kunnen worden opgenomen kan er SHBG worden gevormd. Dit SHBG onderschept de in het bloed aanwezige geslachtshormonen zoals oestrogenen, waardoor deze hormonen niet meer aan een receptor kunnen koppelen en dus onwerkzaam worden.  Het lichaam kan ze dan vervolgens uitscheiden. Lage concentraties van vrije geslachtshormonen in het bloed verlagen de kans op o.a. borst- en baarmoederkanker.

Uit onderzoek met proefdieren bleek dat de ontwikkeling van geïmplanteerde tumoren bij de dieren juist werd belet door het toevoegen van lignanen.*

Dus lijnzaad gebruiken is juist wél goed bij borstkanker. Gebruik altijd heel lijnzaad (omdat gebroken lijnzaad snel oxideert in de verpakking) en maal het zelf in je blender of een speciaal voor dit doel gereserveerd koffiemolentje. Bewaar dit poeder maximaal een week, goed afgesloten, in de koelkast.

Lijnzaadolie bevat nauwelijks lignanen, maar is wel weer gezond omdat het omega 3-vetzuren bevat. Omega 3 zorgt voor belangrijke ontstekingsremmende stoffen die voorkomen dat er een klimaat ontstaat waarin kanker zich (verder) kan ontwikkelen.

En hoe zit het met broccoli?

In broccoli zit het stofje di-indolylmethaan (DIM). Dit is geen fyto-oestrogeen maar juist een geweldig mooi stofje dat in je lever de werking bevordert van één van de belangrijkste enzymen die oestrogenen afbreken.  Dit is gunstig gebleken bij het bestrijden van allerlei hormoongevoelige (oestrogeengevoelige) tumoren. Er is veel onderzoek gedaan naar het effect op prostaatkanker maar ook naar het effect op baarmoederhalskanker en borstkanker, waaruit blijkt dat DIM een positieve werking heeft.

Overigens helpen alle groene groenten je lever mee om enzymen aan te maken, om zodoende uiteindelijk oestrogenen af te breken, zodat je lichaam ze veilig kan verwijderen. Niet alleen broccoli maar alle groene groenten zijn dus behulpzaam als het gaat om het afvoeren van een teveel aan oestrogenen.

* Wil je meer weten over de belangrijke rol van voeding bij kanker lees dan het boek Eten tegen Kanker van Dr. Richard Béliveau en Dr. Denis Gingras; twee oncologen.

Ben je op zoek naar voedingsrichtlijnen speciaal voor vrouwen? Lees dan eens mijn boek Het Energieke Vrouwen VoedingsKompas!

Je kunt Barbara Havenith contacten via haar website www.vrouwenpoliboxmeer.nl

Als je dit artikel waardevol vindt voor je gezondheid en vitaliteit help dan mee dit te verspreiden door het te delen met andere vrouwen. Dit kan door middel van de social media knoppen. Ik vind het ook altijd fijn als je een reactie achterlaat.

Comment Section

53 reacties op “Wat te doen met fyto-oestrogenen bij (borst)kanker?


Door Julia Mooij op 24 september 2016

Moet ik oppassen met Chinese kruidenmixen? Er zit Rehmannia (Chinees vingerhoedskruid), Corni (kornoelje?),Rhizoma Dioscoreae, paeonia suffruticosa, Alisma orientalis, phellodendron (wijnruitfamilie) en Anemarrhena asphodeloides in. Ik kan nergens vinden of dit kruiden / planten zijn waar eel fyto-oestrogenen in zitten. De acupuncturist heeft ze voorgeschreven, maar ik ben een beetje huiverig om het te gaan slikken als ik niet weet wat er in zit. Iemand een idee??


Door Ingrid op 17 december 2015

Hallo,
Ik heb hormoongevoelige borstkanker en heb door de overgang erg last van opvliegers en nachtelijk zweten. Nu hoorde ik op de mamapoli dat saliethee erg goed helpt…. Maar als ik google op salie dan zie ik dat er fyto-oestrogenen in zitten….
Als ik die thee ga gebruiken speel ik dan russische roulette?????

Weet iemand hoe het zit met salie thee?

Groetjes, Ingrid.


Door Tess op 26 november 2015

Hoi,

Vandaag ben ik naar de winkel gegaan om Soja isoflavonen en hop tabletten te kopen. Ik heb zelf een mirena spiraal en heb behoefte om zwanger te raken. Daarnaast drink ik ook fenegriek thee met venkel, is het mogelijk ondanks het spiraal om toch zwanger te raken?

mvg


Door Anja op 13 oktober 2015

Goedendag,

Kan een hoge dosering Duivelsklauw en Tamoxifen samen?


Door Annelies op 11 oktober 2015

Graag zou ik ook willen weten hoe zit met hoppe. Volgens mij is dit ook een fyto-oestrogeen. Dus ook geen biertjes drinken lijkt mij heel belangrijk bij hormoongevoelige tumoren.
Vriendelijke groet.


Door Marion op 10 oktober 2015

Dankjewel voor weer duidelijke informatie!
Ik gebruik dagelijks sojavla vd natuurvoedingswinkel maar dat ga ik nu toch minderen. Als melkvervanging drink ik rijstemelk. Misschien voor anderen ook een aanrader.


Door nathalie op 17 augustus 2015

Vraag:
dus als je oestrogeendominantie hebt mag je wel lijnzaad?
en wat is nou het gezondheidsverschil tussen de olie en de zaad?

Groetjes


Door Monique op 23 juli 2015

Graag wil ik weten of ik zwarte bessen zaadolie (GLA)van Biotics kan gaan gebruiken voor mijn overgangsklachten. Zitten hier fyto-oestrogenen in? In 2012 heb ik borstkanker gehad en slik daar nu dagelijks Tamoxifen 20mg.


Door Janneke op 31 mei 2015

Hallo. Ik ben geopereerd aan een 100% oestrogeen gevoelige lobulaire borsttumor. Onderga momenteel de chemo. Kan mariadistel (200mg per dag) dan wel geslikt worden? Onder welke categorie fyto-oestrogenen valt mariadistel? Het is namelijk zo helend voor de lever en wordt voor leverreiniging/-herstel op alle websites aangeraden.
Alvast bedankt voor jullie reactie.


Door Jeannette op 25 mei 2015

Dag Marjolein en Barbara,

En DIM capsules? Uiteraard naast veel brocolli eten. Is dat een optie? Bij mij is net een tumor ontdekt van 1,5 cm ontdekt. Wie weet kan ik de groei tegen houden.

Groetjes Jeannette


Door Hannie Burgmeijer op 17 mei 2015

Inmiddels gebruik ik (nu mijn helingstraject voor borstkanker achter de rug is)
natuurlijke progesteron-crème n.a.v. het boek van Dr.John R.Lee met de titel “Menopauze”.
Hij stelt dat het vooral om de balans gaat tussen oestrogeen en progesteron en daar de progesteron alleen maar daalt in de overgang (en ook al eerder) kun je door toevoeging van deze crème, je progesterongehalte verhogen, ter voorkoming of beperking van veel overgangsklachten en veroudering en ook tegen bobbeltjes in de borst (al of niet kwaadaardig). Hebben jullie daar ervaring mee?


Door Marjolein Dubbers op 18 mei 2015

Hallo Hannie, ik adviseer je om een gesprek aan te gaan met dr Barbara Havenith van de Vrouwenpoli Boxmeer. Zij kan je een maatwerk advies geven. De ervaringen van vrouwen met progesteroncreme zijn erg verschillend. Of het voor jou de juiste oplossing is kan Barbara je goed vertellen.


Door Nienke op 15 mei 2015

Ik vroeg me af hoe het zit met de eiwitgevoelige borstkanker en fyto oestrogeen.
Ik heb vorig jaar deze vorm gehad en ben door de chemo vervroegd in de overgang gekomen. Met mijn 37 jaar ben ik er volgens de medici zelfs al klaar mee. Helaas nog wel regelmatig last van o.a. opvliegers.
Een overgangsconsulente adviseerde fyto oestrogeen (naast het hebben van nog een mirena spiraaltje) te slikken.
Kan ik dit nu wel of niet probleemloos slikken?


Door Janet Danso op 15 april 2015

Dank je wel, is echt leerzaam.

Met vriendelijke groet
Janet.


Door Jennifer op 31 maart 2015

Wat een ontzettend duidelijk artikel weer. Ik heb vijf jaar geleden borstkanker gehad. Maar heb hier niets over te horen gekregen. Na operatie, bestraling en chemo, accuut in de overgang terecht gekomen. Wel volgens protocol tamoxifin voorgeschreven gekregen. Maar na het lezen van o.a. het boek ‘Het verzwegen verhaal over kanker’ meteen mee gestopt. Er is nog zoveel te winnen met goede en vooral eerlijke en onafhankelijke informatie. Mijn dank is groot.


Door Bertie op 29 maart 2015

Nu pas tijd genomen om dit artikel te lezen. Heel zeker weer de moeite waard. De informatie is heel waardevol!
Ik heb pas geleden je nieuwsbrief doorgestuurd naar 2 vrouwen die er ook voor openstaan door mijn informatie en ook omdat ik dacht dat het voor hen een verrijking zou zijn.
Ga zo door! Ik blijf!


Door Marina Seerden op 29 maart 2015

Wat een interessant artikel! Ik slik sinds 3 maanden rode klaver tegen opvliegers. Nu ben ik net als Corinne benieuwd of ik dit probleemloos kan blijven slikken (zonder risico op borstkanker dus). Het helpt me nl. wel.
Hartelijke groet,
Marina


Door Marjolein Dubbers op 30 maart 2015

Beste Marina, het is veilig om dit te blijven slikken zolang je geen borstkanker hebt.


Door Heleen van der Sluys op 27 maart 2015

Dank je voor je verhelderende uitleg. IK verzet me waar ik kan tegen symptoombestrijding. Ben als roepende in de woestijn tegenover medici!


Door Sylvia Huissoon-Wijs op 25 maart 2015

Ik heb gelezen in een boek over het bloedgroep dieet dat voor mensen met bloedgroep A tijdens de overgang fyto-oestrogenen uit wilde yams, alfalfa en sojabonen wel kunnen maar geen traditionele oestrogeenvervangers ivm kans op kanker. Dit is dus voor elke bloedgroep verschillend en niet bekend bij de huisarts.


Door suzanbijleveld op 17 maart 2015

Dank je wel voor dit heldere artikel.
Als diëtiste krijg ik regelmatig deze vraag voorgelegd, kan ze nu dit artikel meegeven.


Door Clary van Doorn op 16 maart 2015

interessant belangwekkend artikel


Door Immy de Jong op 16 maart 2015

Net een uitstrijkje gehad (iedere 5 jaar) Mijn eerste reactie na het lezen ‘dan had er toch bloedonderzoek kunnen plaatsvinden om te zien in hoeverre er een veel/minder geslachtshormonen aanwezig zijn?’


Door Barbara Havenith op 16 maart 2015

Dat is niet zo gemakkelijk, de hormonen veranderen per cyclusdag. Dus zomaar ergens prikken levert geen bruikbare informatie op.


Door marlou op 15 maart 2015

Heel interessant! bedankt


Door Eugenie op 15 maart 2015

Dank je wel Marjolein voor het uitzoeken.
als beginnend HF trainer zijn je stukken en je info minstens zo waardevol!
Jij geeft “de bomen bladeren ” 😉 waardoor ik besef dat ik het bos niet zie omdat ik er midden in sta! Wat een mooie bos info!



Door Corinne op 15 maart 2015

Hallo Marjolein,

Dankjewel voor het duidelijke artikel. Er zijn inderdaad heel veel tegenstrijdige berichten over fyto-oestrogeen. Waar dit artikel niets over zegt, en daar ben ik wel nieuwsgierig naar, is of fyto-oestrogenen ook invloed hebben op het ontwikkelen van (borst)kanker.
Dus gelden de richtlijnen in het artikel ook in het algemeen oftewel: kun je, als je geen kankerpatient, bent deze producten probleemloos gebruiken?

Vriendelijke groet, Corinne


Door Cis op 4 juni 2015

Bedankt Marjolein voor het artikel. Fijn om te lezen.
Ik heb nog een vraag: kan ik saliethee drinken als ik tamoxofen gebruik? In Salie zitten fyto oestrogenen, maar ik weet niet in welke mate dat tamoxifen zou.blokkeren.
Hartelijk dank.
Cis


Door Marjolein Dubbers op 8 juni 2015

Ik durf het je niet precies te zeggen. Volgens Dr Barbara Havenith zijn alleen de geconcentreerde fyto-oestrogeen producten mogelijk een probleem.


Door Marielle op 14 maart 2015

Soja werkt alleen tegen kanker als je het als kind gebruikt hebt. Daarom is er bij Aziatische vrouwen wel een positief effect en in de westerse wereld niet. Bron: Antikanker geschreven door ???
Zeer interessant boek om te lezen.


Door Anna op 14 maart 2015

Duidelijk geschreven, fijn artikel!


Door Brigitte op 14 maart 2015

Heel interessant artikel.
De duidelijkheid bij artsen is ver te zoeken en zeker qua voeding hebben ze echt bijscholing nodig.


Door Claire Broers op 14 maart 2015

Zijn soja produkten van alpro veilig te eten, gebruik deze ivm
allergie voor koemelk ?


Door Barbara Havenith op 16 maart 2015

maar niet in een overdosis. Een glas sojamelk per dag kan wel, maar niet per dag 1/2 liter of meer.


Door a breur op 14 maart 2015

prima en duidelijk. bedankt


Door Anita op 14 maart 2015

Ik heb jaren voor de overgang een soja product geslikt en heb borstkanker gekregen als ik dit lees vraag ik me nu af heeft het er iets mee temaken dat ik bk heb gekregen?


Door marja op 14 maart 2015

Maar wat nu te doen als je heftig in de overgang zit?


Door Barbara Havenith op 16 maart 2015

dan heb je advies op maat nodig. Het valt niet mee om heftige overgangsklachten te hebben na de diagnose borstkanker….


Door Tineke Poll op 14 maart 2015

Kijk ook eens naar bicarbonaat en medicinale cannabisolie, beiden tegen kanker.
Natuurlijk is ook zuur-base evenwicht heel belangrijk, zoals ook al op deze site genoemd is.


Door Carla op 14 maart 2015

Ik heb lange tijd zuivel vermeden en heel veel sojaprodukten genuttigd zoals soja melk, margarine, yogurt, ijs, vegetarische burgers etc. Voor een klacht liet ik via de huisarts mijn bloed onderzoeken en daar kwam per toeval uit dat mijn oestrogeen gehalte abnormaal hoog was, met spoed werd er een echo van mijn baarmoeder en eierstokken gemaakt, hier kwam gelukkig niets uit. In overleg met de huisarts heb ik werkelijk alle sojaprodukten geschrapt en na 3 maanden was het oestrogeen gehalte in mijn bloed weer normaal. Ik was hier wel van geschrokken en wil maar aangeven wat voeding met je lichaam kan doen.Dus ook als veganist was ik niet goed bezig voor mijn lichaam. Nu nuttig ik wel wat zuivel van de biologische koe maar blijf wel vegetariër uit respect voor de dieren.


Door Ilonca op 13 maart 2015

Ben heel blij met dit artikel, duidelijk. Weet zeker dat veel vrouwen hier wat aan hebben. Wens een ieder een goed weekend toe en veel liefs


Door Gerda op 13 maart 2015

Bedankt voor dit artikel, liep al jaren met vraagtekens rond over de invloed van fyto-oestrogenen en borstkanker.


Door Karin op 13 maart 2015

Dank je wel weer Marjolein voor dit waardevolle artikel. Leerzaam en lekker de diepte in. Zeker heel helpful voor velen (met mij). Ik bewaar je mails als naslagwerk 🙂

Dank en hartelijke groet


Door Kiki op 13 maart 2015

Wat een super fijn helder stuk!
Voor mij goed te lezen dat ik vanuit gevoel en deel tot zover verzamelde info al op de goede weg zit.


Door Aafke Bos op 13 maart 2015

Ik ben heel blij met deze verhelderende bijdrage.
Soms is het zo verwarrend om in het woud van informatie m’n gezonde weg te vinden. Jouw artikelen zijn hierbij heel behulpzaam. Bedankt!


Door Ria Hoogendoorn op 13 maart 2015

Hallo Marjolein

Met veel belangstelling lees ik je studies over gezondheid en voeding.
Wat ik graag zou willen weten: wat wordt er bedoeld met retard vit.c.

Vriendelijke groet
Ria Hoogendoorn


Door Jacqueline op 4 januari 2016

Kunt u mij ook zeggen of monnikspeper een schadelijke werking kan hebben bij hormoongevoelige borstkanker?


Door Marjolein Dubbers op 4 januari 2016

Monnikspeper ofwel Vitex Agnus Castus heeft bij een geconcentreerde dosis ook een fyto-oestrogene werking. Ik durf het je niet precies te zeggen maar het lijkt mij dat dit in rijtje van soja en rode klaver valt waarbij je beter kunt oppassen om het in geconcentreerde vorm te gebruiken. Wellicht dat Barbara Havenith je hier een duidelijker antwoord op kan geven?


Door Henny Tobben op 13 maart 2015

Heldere informatie. Mijn oncoloog gaf mij gelukkig wel duidelijke uitleg.


Door Afra op 13 maart 2015

Bedankt, dit geeft mij meer duidelijkheid!


Door Sil op 13 maart 2015

Hoi,

Hoe zit het dan met Fenegriek?

Gr. Sil


Door Barbara Havenith op 16 maart 2015

fenegriek kan in principe geen kwaad. kan wel je hormoonhuishouding harmoniseren. Maar nooit in hoge dosis

Plaats een reactie


*