arrow_drop_up arrow_drop_down

Salie; kruid om als vrouw te koesteren en vaak te gebruiken (mét recept)!

Salie is afgeleid van het Latijnse woord ‘salvere’, wat staat voor ‘redden’ of ‘genezen’. Ik leg je graag uit waarom. Staat dit kruid al in jouw keukenkastje? Of misschien zelfs in je tuin of op je balkon?

Dit mediterrane wonderplantje kent veel gezondheidsvoordelen en wordt al eeuwen ingezet bij allerlei (vrouwen)kwalen. Hoog tijd dus voor een plekje op mijn website voor dit multifunctionele kruid. Plus een lekker makkelijk receptje om vandaag nog te maken!

Salie is afgeleid van het Latijnse woord ‘salvere’, wat staat voor ‘genezen’.

Salie; meer dan een mooie tuinplant

De plant, ook wel salvia genoemd, doet vooral dienst als eye-catcher in de tuin. In tuincentra en zelfs bij supermarkten staan de planten in het voorjaar voor het grijpen. Deze plant bloeit namelijk mooi met lange paars/roze bloemen.

Maar het meest interessante, vind ik, zijn de kleine grijs/groene blaadjes waar veel gezonde stoffen in liggen opgeslagen.

Ga voor ‘Salvia officinales’

Helaas heb je met een salieplant van de buurtsuper op de hoek niet automatisch de beste en lekkerste te pakken voor in de keuken. Er zijn namelijk wel 800 soorten. Ga voor de ‘Salvia officinalis’. Dit wordt ook wel de ‘echte’ salie genoemd en is lekker als keukenkruid.

Zet hem in de vaste grond op een beschut plekje in de zon en je kunt het hele jaar genieten van verse salieblaadjes. Het leuke is dat je ook in de winter kunt blijven oogsten, omdat de plant winterhard is.

Geen tuineigenaar? Ook in een pot op het balkon doet salie het prima! Geen groene vingers? Je kunt het als kruid ook gewoon kopen in gedroogde vorm. Beide soorten zijn geschikt in de keuken. Sommige supermarkten verkopen verse salieblaadjes in een kleine verpakking.

Verse salie heeft een sterkere smaak en aroma dan die in gedroogde vorm

Salie voor je gezondheid

Heb je het al in huis? Check! Er zijn ontzettend veel redenen om dit kruid vaak te (gaan) gebruiken in de keuken. Een aantal voordelen voor jou op een rijtje: 

Een cadeau voor je luchtwegen

Salie staat vooral bekend om de geneeskrachtige werking op de luchtwegen. De blaadjes werken ontstekingsremmend en ontsmettend bij een droge, pijnlijke of ontstoken keel. Ze zijn ook heilzaam bij andere luchtwegaandoeningen, zoals astma en hoestklachten. Om dit soort klachten te verlichten kan je thee trekken van salieblaadjes, vers of gedroogd. Onderaan dit artikel lees je hoe.

De blaadjes werken ontstekingsremmend en ontsmettend bij een droge, pijnlijke of ontstoken keel.

Sterk antioxidant

Naast wat vitamines en mineralen (waaronder vitamine A, C, calcium en ijzer) bevat salie rozemarijnzuur. Dit is een polyfenol: een sterk antioxidant. Andere krachtige antioxidanten in salie zijn carnosol en carnosinezuur.

Antioxidanten zijn belangrijke ondersteuners voor de lever en ze helpen cel- en DNA-schade in jouw lijf te voorkomen. Ze kunnen daarmee het verouderingsproces vertragen en de kans op (welvaarts)ziekten verkleinen.

Schade aan cellen en DNA wordt o.a. veroorzaakt door vrije radicalen in, maar ook buiten ons lichaam. Denk aan verkeerd bereid voedsel, roken, stress, luchtverontreiniging etc.

Goed voor het geheugen

Nog even over rozemarijnzuur. Dit gezonde stofje heeft ook een gunstige invloed voor het behoud van een goed geheugen, zelfs bij de ziekte van Alzheimer (1). Hierbij is sprake van een verlaagd niveau van acetylcholine, een stofje dat prikkels in de hersenen overbrengt. Rozemarijnzuur voorkomt de afbraak van acetylcholine.

Rozemarijnzuur vind je overigens niet alleen in salie, maar ook in oregano, rozemarijn, citroenmelisse en…het kruid marjolein! Veel van de Provençaalse kruiden dus.

Verzachtend bij pijnlijke menstruaties

Al in de tijd van de Grieken en Romeinen stond salie bekend als effectief middel bij een pijnlijke menstruatie en bij vruchtbaarheidsproblemen. Maar ook bij klachten rondom menopauze en de overgang kan salie zeer effectief zijn (2).

Dit heeft de maken met de etherische olie in het blad. Hierin zitten fyto-oestrogenen. Dit stofje heeft dezelfde opbouw als het vrouwelijke hormoon oestrogeen. Fyto-oestrogenen (niet te verwarren met xeno-oestrogenen) passen zich aan jouw oestrogeenspiegel aan met een regulerende werking.

Wanneer er een teveel aan oestrogeen aanwezig is (dominantie), zorgen ze voor een daling. Maar dit gebeurt ook andersom: een tekort aan oestrogeen kan met natuurlijke fyto-oestrogenen worden aangevuld. Deze stofjes zorgen dus voor een balans in je hormoonhuishouding.

De etherische oliën in salie zijn een zeer effectief middel bij klachten rondom menopauze en overgang.

Effectief bij overgangsklachten

Een andere krachtig werking van salie is dat het jouw interne thermostaat reguleert. Hierdoor verminderen eventuele opvliegers en nachtelijk zweten, waarmee de overgang gepaard kan gaan.

Dit is te danken aan de flavonoïden die in salie zitten, stofjes die ook vallen onder de polyfenolen. Veel natuurlijke, homeopathische middelen tegen opvliegers bevatten daarom salie.

Rustgevend

Kan je ’s avonds moeilijk de dag afbouwen of kom je ’s nachts lastig in slaap? Salie werkt rustgevend en kalmerend (3). Vroeger werd het in melk gekookt, traditioneel na de aardappeloogst, en voor het slapen gaan gedronken. Een kopje saliethee voor het naar bed gaan is dus niet zo’n slecht idee.

Of wat dacht je van het verwarmen van romige cashewmelk met een paar blaadjes (gedroogde) salie?

Een kopje saliethee voordat je je bed induikt? Een goed idee, want salie werkt rustgevend en kalmerend.

Salie is een trotse alleenheerser

Maar dan nu, wat verder te doen met salie? Van oudsher wordt het kruid gecombineerd met vlees, maar met groenten of vis is het ook erg lekker. De smaak kan even wennen zijn wanneer je de blaadjes voor het eerst proeft. Ze zijn namelijk krachtig van smaak en met geen ander kruid te vergelijken. Wees er dus spaarzaam mee. Een eetlepel fijngesneden salie in een gerecht is vaak al voldoende.

Salie geeft een warme, kruidige smaak af wat lekker combineert met sauzen, stampotten en stoofschotels. Geroosterde salie is ook erg smaakvol. Bijvoorbeeld in een groenteschotel. Onderaan dit artikel vind je een lekker, makkelijk recept als voorbeeld.

Laat andere kruiden, zoals rozemarijn, tijm en oregano, zo veel mogelijk achterwege: salie is een trotse alleenheerser en smaakt dominant in combinatie met andere kruiden.

Maar ook zonder extra smaakmakers geldt: gebruik er niet teveel van. De smaak te pakken? Snijd dan eens wat salie fijn en doe dit in een vispakketje. Of laat een paar blaadjes salie mee warmen in een botersausje en giet dit over gestoomde groenten. Leuk weetje: wanneer je salie combineert met iets vettigs ontwikkelt het aroma zich sterker.  

Gebruik salie spaarzaam. Het heeft een warme, kruidige smaak maar ook erg krachtig.

Salie: zet er heilzame thee van

Naast het gebruik in gerechten, is salie lekker en heel gezond om als thee te drinken. Bij de Ekoplaza, of andere biologische winkels, worden kant-en-klare zakjes en losse gedroogde salie verkocht. Dit is dezelfde soort die je tijdens het koken gebruikt.

Saliethee is erg geschikt bij keelklachten. Laat een volle theelepel, of een theezakje, salie trekken in een kop heet water en drink dit met kleine slokjes op. Je kunt voor de variatie citroenmelisse of munt toevoegen. Ook gorgelen met saliethee is zeer effectief. Gebruik hiervoor een volle eetlepel salie (vers of gedroogd) en laat het een kwartiertje trekken tot een sterke thee. Laat de drank afkoelen, gorgel drie keer per dag, een paar dagen achter elkaar.

Saliethee is dus gezond, maar overdrijf niet. Twee tot drie koppen per dag is voldoende. Bij grote hoeveelheden kan salie een ongewenste uitwerking hebben.

Salie recept; geroosterde zoete aardappel met salie (bijgerecht)

Dit heb je nodig voor 2 personen:
2 zoete aardappelen
10 blaadjes verse, of 1-2 el gedroogde salie
Twee tenen knoflook, fijn gehakt
Olijfolie
Verse peper en (Keltisch) zeezout

Zo maak je het
Verwarm de oven voor op 180ºC. Snijd de zoete aardappelen in halve maantjes of blokjes. Hak de salie fijn. Houd 4 blaadjes salie apart om te garneren. Schep de stukken aardappel om in een kom met een scheutje olie, knoflook, salie, zeezout en een draai verse, zwarte peper. Verdeel over een bakplaat en rooster in de oven in 30 minuten beetgaar. Serveer met de overgebleven salie en een extra scheut olijfolie.

Heerlijk als bijgerecht bij groene groenten, een salade, een vispakketje uit de oven of een stukje vlees.

Tip: maak extra en laat dit afkoelen. Schep dit de volgende dag door een groene salade of eet als tussendoortje. Afgekoelde zoete aardappel is een bron van resistent zetmeel en heel gezonde voeding voor je darmen.

Als je dit artikel waardevol vindt voor je gezondheid en vitaliteit help dan mee dit te verspreiden door het te delen met andere vrouwen. Dit kan o.a. door middel van de social media knoppen hierboven. Ik vind het ook altijd fijn als je een reactie achterlaat. Hoe gebruik jij salie? Heb jij nog een lekker recept?

Bronnen:

  1. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1046/j.1365-2710.2003.00463.x
  2. Forouhari S et al.: The effect of salvia officinalis tablet on hot flashes, night sweating, and estradiol hormone in postmenopausal women; International Journal of Medical Research & Health Sciences 5(8):257-263, 2016.
  3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15639154

 

Margot

Door

Margot

op 2 November 2019

Dag Marjolein, weer waardevolle artikelen, dankjewel! En we hebben het meteen gemaakt, het recept. Heel lekker, er ook wat olijven aan toegevoegd. Gaan we vaker maken, met de volgende keer iets meer salie.. ik hoop dat ik de goede in de tuin heb staan. Ik heb hem wel als keukenkruid gekocht, maar ja zeker weten kan ik het niet.

Tonny

Door

Tonny

op 4 November 2019

Hoi Marjolein weet jij ook of je sali thee mag hebben als je borstkanker hebt gehad?

Marjolein Dubbers

Door

Marjolein Dubbers

op 18 November 2019

Salie als kruid kun je wel gebruiken na borstkanker, dus ook wel in thee. Dat staat bijv. ook op de site voeding-en-kankerinfo (https://www.voedingenkankerinfo.nl/mag-ik-salie-gebruiken-als-ik-borstkanker-heb/). Wat je beter niet kunt doen is een supplement met salie slikken. Daarover is niet genoeg bekend met betrekking tot borstkanker, dus beter vermijden.

Hendrkje Smulders

Door

Hendrkje Smulders

op 10 November 2019

Enthousiast na het lezen van dit artikel heb ik bij Ekoplaza salie capsules van Arkopharma en thee van het merk Piramide gekocht. Na een week kwam ik erachter dat je de thee niet mag gebruiken tbij hoge bloeddruk. Bij de pillen wordt daar niets over vermeld. Ik ben toch maar met beide gestopt. Wel belangrijk om dit te vermelden. Mijn vraag is: kan ik nu de pillen wel gebruiken maar de thee niet?

Marjolein Dubbers

Door

Marjolein Dubbers

op 18 November 2019

Ik denk dat de pillen wat teveel van het goede zijn Hendrikje! In het artikel waarschuw ik ook al dat je het niet moet overdrijven. Bij hoge bloeddruk moet je inderdaad voorzichtig zijn met salie, maar ik denk juist dat je nog beter nu en dan een kopje thee kan drinken met salie dan dat je er een supplement/capsules van inneemt! Dat zou ik niet doen.

Thea

Door

Thea

op 10 November 2019

Waren mooi artikel over salie! Dankjewel 😊

Reactie plaatsen